Blog 32: Voetbaltraining - Trainingsbelasting II

Zoals in het vorige blog al aangegeven, zullen we voor het praktijkvoorbeeld (in blog 33 en 34) uitgaan van het gemiddelde percentage van de maximale hartfrequentie (gem. %Hf_max) die spelers behalen gedurende de partijvormen. We zullen in dit blog uitleg geven over deze terminologie…

Maximale hartfrequentie (Hf_max)
Ieder mens heeft zijn eigen maximale hartfrequentie (d.w.z. het hoogste aantal hartslagen per minuut dat het hart kan bereiken bij maximale inspanning). Zo kan het voorkomen dat een speler een Hf_max heeft van bijv. 230 slagen per minuut (sl./min.), terwijl zijn teamgenoot die in het kleedlokaal naast hem zit “slechts” een Hf_max heeft van 190 slagen per minuut.
Hoe hoog de maximale hartfrequentie van een speler ook is, deze waarde geeft geen enkel kwaliteitsoordeel over de betreffende speler. Met andere woorden: de maximale hartfrequentie zegt niets over de conditionele mogelijkheden van een speler. Wel is het belangrijk voor de begeleidingsstaf om de maximale hartfrequentie van elke speler in het team te weten. Het is anders onmogelijk om volledige inzage te hebben in de (interne) belasting en belastbaarheid van iedere speler in het team.

Percentage van de maximale hartfrequentie (%Hf_max)
Gedurende wedstrijden en trainingen zal de hartfrequentie van de spelers continue veranderen, afhankelijk van de spelsituaties die zich voordoen. In blog 2 hebben we al gezien dat korte, explosieve acties continu worden afgewisseld met langere periodes van lage tot middelmatige intensiteit. De intensieve wedstrijdperiodes resulteren in een toename van de hartfrequentie, terwijl de langere periodes met een lage tot middelmatige intensiteit het mogelijk maken dat een evt. verhoogde hartfrequentie weer kan afnemen.
Wel duurt het een poosje voordat de hartfrequentie zal reageren op deze wisselende intensiteiten gedurende een training of een wedstrijd (Achten & Jeukendrup, 2003; Hoff et al., 2002). De hartfrequentie loopt in principe iets achter op de spelsituaties die zich voordoen. Zo zal direct na het beëindigen van een intensieve wedstrijdperiode de hartfrequentie nog een tijdje verhoogd blijven. Ook kunnen intensieve acties al aan de gang zijn, terwijl er nog geen duidelijke toename te zien is in de hartfrequentie.
Hoewel er dus sprake is van een vertraagde reactie van het hart op de actuele spelsituatie, wordt de hartfrequentie gezien als een betrouwbare indicator voor de intensiteit tijdens inspanningen (Esposito et al., 2004), inclusief partijvormen in het voetbal (Hoff et al., 2002). De hartfrequente wordt dan ook in veel takken van sport gebruikt om de intensiteit van sportactiviteiten te bepalen (Achten & Jeukendrup, 2003).

Gemiddelde percentage van de maximale hartfrequentie (gem. %Hf_max)
Zoals de naam al doet vermoeden geeft het gem. %Hf_max de gemiddelde waarde aan van alle gemeten percentages van de maximale hartfrequentie gedurende een bepaalde periode. Gelukkig hoeven we deze gemiddelde waarde niet zelf te berekenen. In de analyse-softwareprogramma´s van de verschillende gps-systemen die in het voetbal gebruikt worden, kunnen we dit gem. %Hf_max na afloop van de training gemakkelijk opvragen.

Referenties

Achten J. & Jeukendrup A. E. (2003). Heart rate monitoring, Applications and limitations. Sports Medicine, 33, 517-538.

Esposito F., Impellizzeri F. M., Margonato V., Vanni R., Pizzini G., & Veicsteinas A. (2004). Validity of Heart rate as an indicator of aerobic demand during soccer activities in amateur soccer players. European Journal of Applied Physiology, 93, 167-172.

Hoff J., Wisløff U., Engen L. C., Kemi O. J., & Helgerud J. (2002). Soccer specific aerobic endurance training. British Journal of Sports Medicine, 36, 218-221.